Rynek fotowoltaiczny w Polsce – analiza rynku

Źródła finansowania inwestycji fotowoltaicznych

 

 

Dopłaty do kredytów na domy energooszczędne - Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOSiGW)

W ramach budowy domu energooszczędnego (energooszczędnego, zeroenergetycznego czy nawet plusenergetycznego) można wykorzystać fotowoltaikę jako dodatkowe źródło energii elektrycznej zasilającej domowy system energetyczny.

Dla kogo ? Program skierowany jest do osób fizycznych budujących dom jednorodzinny lub kupujących dom/mieszkanie od dewelopera (rozumianego również jako spółdzielnia mieszkaniowa).

Forma dofinansowania: Częściowa spłata kapitału kredytu bankowego zaciągniętego na budowę / zakup domu lub zakup mieszkania. Dotacja będzie wypłacana na konto kredytowe beneficjenta po zakończeniu realizacji przedsięwzięcia i potwierdzeniu uzyskania wymaganego standardu energetycznego przez budynek.

Wysokość dofinansowania wynosi:

- w przypadku domów jednorodzinnych:

a) standard NF40[1] – EUco[2] ≤ 40 kWh/(m2*rok) – dotacja 30 000PLN brutto;

b) standard NF15 – EUco ≤ 15 kWh/(m2*rok) – dotacja 50 000PLN brutto;

- w przypadku lokali mieszkalnych w budynkach wielorodzinnych:

c) standard NF40 – EUco ≤ 40 kWh/(m2*rok) – dotacja 11 000PLN brutto;

d) standard NF15 – EUco ≤ 15 kWh/(m2*rok) – dotacja 16 000PLN brutto.

Alokacja środków (kwota dotacji w planowanych do zawarcia umowach kredytu):

1) 100 mln PLN – w latach 2013 – 2015;

2) 200 mln PLN – w latach 2016 – 2018.

Aby budynek spełnił wymagania techniczne stawiane przez NFOŚiGW powinien posiadać:

o   doskonałą izolacyjność przegród zewnętrznych (niskie parametry współczynnika przenikania ciepła przez ściany, dachy, stropy),

o   wysoką szczelność powietrzną (szczelne okna i drzwi),

o   wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła (która zastąpić musi dotychczasową wentylację grawitacyjną), która jako jedyna jest w stanie zapewnić domowi wymagane parametry energooszczędności. Szacuje się, że straty ciepła przez otwory wentylacyjne dochodzić mogą nawet do 56% strat energii cieplnej domu ogółem. Przez ściany jest to do 23% strat ciepła, przez dach do 13%, przez strop do 14,3%, a przez okna do 35%,

o   energooszczędny system grzewczy wyposażony w urządzenia o wysokiej sprawności (w tym urządzenia wykorzystujące odnawialne źródła energii).

 

Inwestycje energooszczędne w MŚP – działanie 5.4. Efektywne wykorzystanie energii realizowane przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOSiGW)[3]

Celem programu:  ograniczenie zużycia energii w wyniku realizacji inwestycji w zakresie efektywności energetycznej i zastosowania odnawialnych źródeł energii w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw.
W rezultacie realizacji programu nastąpi zmniejszenie emisji CO2.

Dla kogo? Działanie skierowane jest do mikro, małych i średnich przedsiębiorstw (zwanych dalej MŚP), tj. przedsiębiorstw zatrudniających mniej niż 250 pracowników, których roczne obroty nie przekraczają 50 mln EURO lub aktywa nie przekraczają wartości 43 mln EURO.

 

Intensywność dofinansowania

o   10% kapitału kredytu bankowego wykorzystanego na sfinansowanie przedsięwzięć polegających na zakupie urządzeń wraz z zainstalowaniem pojedynczego urządzenia lub określonej liczby urządzeń

o   10% kapitału kredytu bankowego, wykorzystanego na sfinansowanie przedsięwzięć polegających na termomodernizacji budynku/ów,

o   15% kapitału kredytu bankowego, wykorzystanego na sfinansowanie przedsięwzięć wymienionych powyżej, w przypadku, gdy inwestycja została poprzedzona audytem energetycznym sporządzonym wg zasad określonych przez NFOŚiGW. Zakres rzeczowy zrealizowanej w ramach kredytu z dotacją inwestycji musi wynikać z przeprowadzonego audytu energetycznego

o   dodatkowo do 15% kapitału kredytu bankowego na pokrycie poniesionych kosztów wdrożenia systemu zarządzania energią (SZE), jednak nie więcej niż 10.000 PLN, jeśli w ramach zrealizowanego przedsięwzięcia przedsiębiorca wdroży system według zasad określonych przez NFOŚiGW.

 

Premia termomodernizacyjna - Bank Gospodarstwa Krajowego

W przypadku funduszu termomodernizacji istnieje również możliwość uzyskania wsparcia na całkowitą lub częściową zamianę źródeł energii na źródła odnawialne.

O premię termomodernizacyjną mogą się ubiegać właściciele lub zarządcy:

o   budynków mieszkalnych,

o   budynków zbiorowego zamieszkania,

o   budynków użyteczności publicznej stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego i wykorzystywanych przez nie do wykonywania zadań publicznych,

o   lokalnej sieci ciepłowniczej,

o   lokalnego źródła ciepła.

Premia nie przysługuje jednostkom budżetowym i zakładom budżetowym.

Z premii mogą korzystać wszyscy Inwestorzy, bez względu na status prawny, a więc np.: osoby prawne (np. spółdzielnie mieszkaniowe i spółki prawa handlowego), jednostki samorządu terytorialnego, wspólnoty mieszkaniowe, osoby fizyczne, w tym właściciele domów jednorodzinnych.

Premia termomodernizacyjna przysługuje w przypadku realizacji przedsięwzięć termomodernizacyjnych, których celem jest:

 

o   zmniejszenie zużycia energii na potrzeby ogrzewania i podgrzewania wody użytkowej w budynkach mieszkalnych, zbiorowego zamieszkania oraz budynkach stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, które służą do wykonywania przez nie zadań publicznych,

o   zmniejszenie kosztów pozyskania ciepła dostarczanego do w/w budynków - w wyniku wykonania przyłącza technicznego do scentralizowanego źródła ciepła w związku z likwidacją lokalnego źródła ciepła,

o   zmniejszenie strat energii pierwotnej w lokalnych sieciach ciepłowniczych oraz zasilających je lokalnych źródłach ciepła,

o   całkowita lub częściowa zamiana źródeł energii na źródła odnawialne lub zastosowanie wysokosprawnej kogeneracji - z obowiązkiem uzyskania określonych w ustawie oszczędności w zużyciu energii.

Warunkiem kwalifikacji przedsięwzięcia jest przedstawienie audytu energetycznego i jego pozytywna weryfikacja przez BGK.

Od dnia 19 marca 2009 r. wartość przyznawanej premii termomodernizacyjnej wynosi 20% wykorzystanego kredytu, nie więcej jednak niż 16% kosztów poniesionych na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego i dwukrotność przewidywanych rocznych oszczędności kosztów energii, ustalonych na podstawie audytu energetycznego.

 

System Zielonych Inwestycji – GIS: 1.Zarządzanie energią w budynkach użyteczności publicznej

W ramach tego programu zaplanowano przeznaczenie do końca 2014 roku ok. 3 mld PLN pochodzących z GIS oraz ze środków własnych NFOŚiGW w formie dotacji i/lub pożyczek na termomodernizację budynków użyteczności publicznej. W ramach takiej inwestycji dofinansowaniu podlegać może również wymiana źródeł ciepła na OZE.

Dofinansowanie przeznaczone jest na projekty o minimalnym koszcie całkowitym 2 mln PLN dla pojedynczych projektów i 5 mln w przypadku projektów grupowych.

Dzięki uzyskaniu dofinansowania z tego programu, możliwe jest zmniejszenie zużycia energii w budynkach będących w użytkowaniu:

o   samorządów,

o   zakładów opieki zdrowotnej,

o   uczelni wyższych,

o   organizacji pozarządowych,

o   ochotniczych straży pożarnych,

o   kościelnych osób prawnych.

Okres wdrażania:

1. Program jest wdrażany w latach 2010 –2017

2. Alokacja środków w latach 2010 –2016.

3. Wydatkowanie środków: do 31.12.2016 roku.

Finansowanie: dotacja 30% kosztów kwalifikowanych i pożyczka do 60% kosztów kwalifikowanych.

Formy dofinansowania: dotacja, pożyczka.

Intensywność dofinansowania – dotacja (fundusz klimatyczny GIS)

o   dofinansowanie w formie dotacji ze środków innych niż środki GIS: do 30% kosztów kwalifikowanych;

o   dofinansowanie w formie dotacji ze środków GIS: do 50% kosztów kwalifikowanych przedsięwzięcia, jednak nie większe niż intensywność dofinansowania określona w umowach sprzedaży jednostek przyznanej emisji.

Istnieje możliwość uzyskania dodatkowego dofinansowania w formie pożyczki ze środków NFOŚiGW. Dofinansowanie w formie pożyczki nie może przekroczyć 60% kosztów kwalifikowanych projektu.

Intensywność dofinansowania – pożyczka (środki NFOŚiGW)

o   dofinansowanie w formie pożyczki: do 60% kosztów kwalifikowanych, przy czym łączne dofinansowanie w formie dotacji i pożyczki nie może być wyższe niż 95% kosztów kwalifikowanych

 

Kredyty ze środków Banku Ochrony Środowiska S.A. (BOŚ S.A). z dotacją Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie (WFOŚiGW) na częściową spłatę kapitału[4]

Pomoc polega na dopłacie do częściowej spłaty kredytu realizowanego przez Bank Ochrony Środowiska tylko dla podmiotów znajdujących się na terenie województwa małopolskiego

Dotacja wypłacana wyłącznie poprzez częściową spłatę kredytu zaciągniętego na niżej wymienione zadania:

o   Zakup i instalacja baterii i/lub kolektorów słonecznych o mocy nie większej niż 10kW. Maksymalna kwota kredytu 14 000,00PLN (3 000,00 PLN za 1kW). Dotacja 50% tj. 7 000,00PLN

o   Zakup i instalacja ogniw fotowoltaicznych o mocy nie większej niż 10 kW. Maksymalna kwota kredytu 30 000,00PLN (7 000,00PLN za 1kW). Dotacja do kredytu - 50% tj. 15 000 PLN.

Dotacja ma formę kredytu na następujących warunkach:

o   okres kredytowania do 8 lat

o   okres realizacji inwestycji - 12 miesięcy

o   prowizja 3%

o   oprocentowanie zmienne, aktualnie 7,7% w skali roku, odsetki płatne do momentu uzyskania dotacji i spłaty pozostałej części kredytu

Wszystkie niezbędne informacje dotyczące aktualnych i przyszłych naborów wniosków wraz z określeniem poziomu dofinansowania oraz niezbędnej dokumentacji projektowej znajdują się na stronie internetowej www.nfosigw.gov.pl/oze-i-efektywnosc-energetyczna.

Powyższych źródeł dofinansowania nie można łączyć.

 

Leasing

Leasing zestawów fotowoltaicznych obecnie w Polsce jest możliwy, jednakże w ograniczonym zakresie. Na polskim rynku energii odnawialnej istnieje jedynie kilka firm świadczących usługi leasingu fotowoltaicznego ((ESC Group, LEVADA - ENERGIA DOBRA Z NATURY Iwo Pietruszka, Solar Investment Group Sp. z o.o., Solartech Invest S.A., MZ Complex). Tylko jedna z wymienionych firm (ESC Group) zdecydowała się udzielić informacji na temat leasingu instalacji fotowoltaicznej. Pozostałe przedsiębiorstwa mimo, iż na stronie internetowej informują, iż świadczą usługę leasingu instalacji, nie posiadają doświadczenia z tego typu rozwiązaniami finansowymi w przeszłości i nie są w stanie udzielić chociażby ogólnych informacji. Ogólny zakres oferty leasingowania przedstawia się następująco:

·         minimalny wkład własny: 0 % -  20% wartości instalacji,

·         długość umowy leasingowej: 5 – 7 lat,

·         roczne oprocentowanie: 3,8 % - 5 %,

·         wartość resztowa[5] - 0% - 20 %,

·         rata leasingowa – uzależniona od długości umowy leasingowej, wkładu własnego oraz rodzaju leasingu.

Oferty leasingowe skierowane są do osób prawnych –właścicieli firm (wykluczenie dotyczy osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej). Jednakże, aby poznać szczegółowy zakres oferty leasingowej oraz dokonać wstępnej oceny możliwości leasingowania inwestycji konieczne jest umówienie się na bezpośrednie spotkanie z przedstawicielem firmy.

Leasing posiada przewagę nad kredytem bankowym jeśli chodzi o tarczę podatkową. W przypadku korzystania z leasingu operacyjnego korzystający obniża podstawę opodatkowania poprzez zaliczenie do kosztów uzyskania przychodu następujących wydatków:

·         czynsz inicjalny,

·         rata leasingowa,

·         opłaty manipulacyjne,

·         prowizje,

·         koszty użytkowania przedmiotu leasingu np.: konserwacja, energia, paliwo, ubezpieczenie itp.

Ze względu na możliwość zaliczania do kosztów uzyskania przychodu wymienionych powyżej wydatków dla większości przedsiębiorców leasing operacyjny jest podatkowo korzystniejszy od leasingu finansowego.

Natomiast w przypadku leasingu finansowego korzystający obniża podstawę opodatkowania o zaliczone do kosztów uzyskania przychodu:

·         odpisy amortyzacyjne,

·         ratę leasingową jedynie w części odsetkowej,

·         koszty użytkowania przedmiotu leasingu np.: konserwacja, energia, paliwo, ubezpieczenie itp.

Ze względów podatkowych ta forma leasingu może być korzystniejsza od leasingu operacyjnego dla firm opodatkowanych ryczałtem. W tej sytuacji bowiem decydującej roli nie odgrywa możliwość zaliczenia całości raty leasingowej do kosztów uzyskania przychodów, gdyż w tej formie opodatkowania wysokość kosztów nie wpływa na podstawę opodatkowania.

Możliwość leasingu zestawu fotowoltaicznego oferuje Millenium Bank Leasing, jednakże ocena zdolności leasingowej dokonywana jest indywidualnie podczas bezpośredniego spotkania przedstawiciela banku z inwestorem. Bank nie udziela ogólnych informacji na jakich zasadach udzielany jest leasing na instalacje fotowoltaiczne. Podejście banków do leasingowania instalacji fotowoltaicznych jest sceptyczne ze względu na brak jednoznacznego prawodawstwa w kwestii zielonej energii[6]. Każdy projekt inwestycyjny oceniany jest indywidualnie.

Ponadto ewentualnego leasingu zestawów fotowoltaicznych nie można łączyć z przedstawionymi powyżej formami dofinansowania, pożyczek lub kredytów

Instrumenty planowane w najbliższej przyszłości:

·         Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOSiGW) – system kredytów roboczo nazwany „prosument”.

Kredyty „prosument” mają zostać uruchomione najpóźniej na początku 2014 roku. Program ma dysponować kwotą 400 – 600 mln PLN, co daje możliwość zainstalowania ok. 40 – 80 MWp mikroinstalacji, czyli 10 -30 tys. mikroinstalacji.

 


[1] Standard energetyczny budynku NF40 oznacza, że wskaźnik zapotrzebowania na energię użytkową do ogrzewania i wentylacji tego budynku utrzymany jest na poziomie nie przekraczającym 40 kWh/m2rok (dla standardu NF15 -15 kWh/m2rok). Budynek spełniający wymagania standardu NF40 to budynek energooszczędny (niskoenergetyczny), natomiast spełniający wymagania standardu NF15 to budynek pasywny

[2] Energia użytkowa potrzebna do ogrzewania

[3] http://www.nfosigw.gov.pl/srodki-krajowe/programy-priorytetowe/efektywne-wykorzystanie-energii/inwestycje-energooszczedne-w-msp/http://www.nfosigw.gov.pl/srodki-krajowe/programy-priorytetowe/efektywne-wykorzystanie-energii/inwestycje-energooszczedne-w-msp/

[4] http://www.bosbank.pl/index.php?page=2108

[5] Kwota, za którą można nabyć przedmiot leasingu po zakończeniu umowy. W przypadku leasingu finansowego własność przedmiotu leasingu przechodzi na Finansującego po zakończeniu umowy automatycznie bez żadnych dodatkowych opłat.

[6] Brak jest taryf gwarantowanych (feed-in tariff), które ułatwiłyby szybszy zwrot inwestycji – str. 17-18 niniejszego dokumentu